Τιμωντας το μακαριτη

Λένε ότι όταν κάποιος πεθαίνει, απελευθερώνεται από τα δεσμά της ύπαρξης. Αυτή η θεωρία είναι παρήγορη, όσο και αμφίβολη. Στην ταινία «θα σε βρω στον παράδεισο», παρουσιάζεται η θεωρία ότι ο νεκρός είναι δίπλα μας κάθε φορά που τον σκεπτόμαστε. Η παρουσία- απουσία του αυτή είναι που μας κάνει και πονάμε. Ακούγεται ρομαντικό, και στην ταινία δραματοποιείται ακόμα περισσότερο. Ίσως λοιπόν αυτό να πονάει ακριβώς επειδή ζούμε το παρελθόν κάθε φορά που τον θυμόμαστε. Ενεργοποιούνται οι νευρώνες που δημιουργήθηκαν μέσω της αλληλεπίδρασης που είχαμε με αυτό το άτομο κι επειδή δεν έχουν feedback από την εξωτερική πραγματικότητα, αυτό μας προκαλεί θλίψη. Δεν μπορούν πλέον να «ταϊστούν» από το περιβάλλον και ως εκ τούτου οι νευρώνες αυτοί πρέπει να πεθάνουν. Όσοι δεν χρησιμοποιούνται τείνουν να ατροφούν, είναι ένα από τα λίγα που γνωρίζω από νευρολογία.

Εκεί υπάρχει η επιλογή του να συνεχίσει κανείς να τους τροφοδοτεί με την ανάμνηση, -βιώνοντας ταυτόχρονα και τον πόνο της μη επιβεβαίωσης- είτε να τους επιτρέψει να διαγραφούν, με το να μην τους τροφοδοτεί συνειδητά.

Τι θα γίνει όμως αν προσαρμόσουμε αυτή την ανάμνηση στο παρόν μας; Εφ όσον η πρώτη θεωρία ισχύει, και ο νεκρός όντως δεν περιορίζεται πλέον από χώρο και το χρόνο –άρα και τη φθορά- τότε είναι μαζί μας όποτε εμείς (δηλαδή και αυτός) το θελήσουμε. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να συμμετέχει στο παρόν εξίσου καλά με το παρελθόν, κάτι στο οποίο οι ζωντανοί δεν διαπρέπουμε. Είναι γνωστή η σύγχυση που προκαλεί στον άνθρωπο το ζήτημα παρελθόντος- παρόντος - μέλλοντος.

Είχε πλάκα τις προάλλες, που σκέφτηκα τη μάνα μου. Μοιάζει οξύμωρο και μόνο που το γράφω. Αμέσως με τύλιξε η θλίψη, ήταν μια ανάμνηση από τις τελευταίες μέρες της. Εκείνη την ώρα δούλευα στον υπολογιστή σε ένα κείμενο και σταμάτησα να γράφω για λίγο. Συνήλθα επειδή σκέφτηκα ότι αν όντως η μάνα μου ήταν παρούσα, θα προτιμούσε να συνεχίσω το γράψιμο παρά να κάθομαι και να κλαίω. Επίσης θα γνώριζε ότι το ξέρω ότι είναι εκεί,  όπως και θα γνώριζε ότι μου προκαλεί τον πόνο η ίδια λόγω της παρουσίας της. Άρα θα με συγχωρεί κάθε φορά που την διώχνω, διότι η απέραντη κατανόηση της περιλαμβάνει και  τι είναι καλύτερο για μένα, για παράδειγμα, το να έρχεται για λίγο, και μετά να φεύγει.  Όπως επίσης και το ότι για να συνεχίσω το γράψιμο, θα πρέπει να πατήσω Alt+Shift, μου το είπε μάλιστα η φωνή της στο κεφάλι μου. Η απέραντη γνώση την οποία κατέχει, περιλαμβάνει κάθε λεπτομέρεια, σε παρελθόν, παρόν και μέλλον. Γιατί όχι και την πληκτρολόγηση!

   Κι εδώ είναι ο λόγος που ξεκίνησα να γράφω όλες αυτές τις μαλακίες.

Τι θα γίνει αν προσαρμόσω την ανάμνηση μου στο παρόν; Η στιγμή που η κυρά Παναγιώτα μου υπέδειξε την αλλαγή γλώσσας στο πληκτρολόγιο θα μπορούσε να θεωρηθεί ως τέτοια, με βάση τα παραπάνω. Αν συνέχιζα να τροφοδοτώ αυτούς τους νευρώνες με τον ίδιο τρόπο, αυτό θα επέτρεπε στους παλιούς να ατροφήσουν; Η θα τους μετάλλασσε και θα τους ισχυροποιούσε προς μια νέα κατεύθυνση;

Υπάρχει εδώ και το ζήτημα του alter ego και όλες αυτές οι ψυχολογικές θεωρίες. Δηλαδή σε περιπτώσεις που οι άνθρωποι συνέχιζαν να βιώνουν και να ενδυναμώνουν το παρελθόν, αυτό δημιούργησε διάφορες συμπλεγματικές καταστάσεις. Για παράδειγμα, κάποιοι που συνέχισαν τη "γυμναστική" αυτών των νευρώνων, ενδυνάμωσαν τόσο την πλευρά τους αυτή, που η ανάγκη για προβολή της στο εξωτερικό περιβάλλον έγινε επιτακτική. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όσο δεν υπάρχει feedback τόσο πονάει. Η προβολή στο περιβάλλον είναι πια δουλειά του σώματος. Δηλαδή κάνουμε τις αντίστοιχες επιλογές που θα δημιουργήσουν στο περιβάλλον μας ένα feedback του χαμένου προσώπου. Ένας εραστής, ένας νέος η παλιός φίλος που θυμίζει με οποιονδήποτε τρόπο τον μακαρίτη, ή οποιοδήποτε άτομο στο οποίο προσκολλόμαστε  ώστε να παρέχουμε την απαραίτητη ανατροφοδοσία στο κενό που δημιουργήθηκε μέσα μας.

Αν για παράδειγμα μετά το θάνατο της μάνας μου έβρισκα μια σύντροφο με τα χαρακτηριστικά της (39 χρόνια μεγαλύτερη, 30 κιλά βαρύτερη και να ξέρει από πίτες) και προσκολλιόμουν σε αυτή, τότε αυτό θα ήταν μια απόδειξη συμπλέγματος Οιδιπόδειου τύπου, για τους λάτρεις του Φρόυντ.

Ίσως, η σύνδεση ενός ατόμου του παρελθόντος με τα δεδομένα του παρόντος να είναι μόνο μια απλή παραλλαγή μιας τέτοιας συμπλεγματικής κατάστασης. Διάολε, δεν γνωρίζω καν αν υφίσταται νευρολογικά όλη αυτή η πραγματικότητα. Ωστόσο υποψιάζομαι ότι δεν απέχει και πολύ. Από την άλλη έχει κι ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Αυτό είναι το εξής:

Εφόσον  βάζουμε το εκλιπόν άτομο μέσα στο τώρα μας μέσω της φαντασίας, τότε θα του δίνουμε πίσω την ανατροφοδότηση που χρειάζεται, μέσα από την πραγματικότητα που υπάρχει στο κεφάλι μας, ταυτόχρονα με την εξωτερική. Μπορώ δηλαδή να κάνω bungee jumping κι εκείνη τη στιγμή να μου έρθει ανάμνηση της μάνας μου, αυτή την ανάμνηση να την μετατρέπω σε παρουσία μέσω της φαντασίας μου και τελικά να κάνουμε bungee jumping μαζί. Αυτό δεν θα με έκανε να γελάσω περισσότερο από ότι με το Alt+shift, διότι πιο πιθανό για τη μάνα μου θα ήταν να κάνει bungee jumping  παρά να μάθει πληκτρολόγηση.

Έτσι προκύπτει κι ένα παράπλευρο πλεονέκτημα, αυτό της βίωσης της παρούσας κατάστασης. Μπορεί έτσι η ανάμνηση του εκλιπόντος να μας βοηθήσει να ενισχύσουμε την παρουσία μας στον χώρο, με το να ζούμε την υπάρχουσα στιγμή κι όχι κάποια φαντασιακή.

Με αυτό τον τρόπο, και «λογικά» μιλώντας, δεν θα χρειαστεί να προσαρμοστούν τα δεδομένα του περιβάλλοντος έτσι ώστε να ικανοποιούν μια ανάμνηση, με ένα διαρκές τσίγκλισμα του κενού που ζητά αναπλήρωση, αλλά θα ζει κανείς ανεπηρέαστος από αυτό. Ωστόσο είναι γνωστό ότι η λογική με το συναίσθημα πολλές φορές έρχονται σε σύγκρουση. Κι επίσης υπάρχει η πιθανότητα ακόμα και αυτή η αντιμετώπιση να οδηγήσει σε άλλα συμπλέγματα, τα οποία προς το παρόν δεν μπορώ να υποθέσω.

Εάν καταφέρω να σκεφτώ κάποια, θα ανανεώσω το παρόν άρθρο, ή θα γράψω άλλο ένα το οποίο δεν θα διαβάσει κανείς.

HellRazor

6/2/012